Αναστενάρια στο χωριό Αγία Ελένη

Σε κάποια πρόσωπα των αναστενάρηδων φαίνεται ο πόνος, κάποια άλλα είναι εντελώς ανέκφραστα. Φέτος έχει έρθει μία κοπέλα όπου θα πατήσει τα κάρβουνα για πρώτη φορά. Μετά από δύο επίπονες προσπάθειες σταμάτησε κλαίγοντας όχι γιατί πονούσε από τι είπε αλλά γιατί στεναχωρήθηκε πως δεν τη βοήθησε ο Άγιος Κωνσταντίνος και η Αγία Ελένη και δεν της έδωσαν την ευλογία δεν την έκαναν άξια να πατήσει τα κάρβουνα.
Φωτογραφία / Κείμενο: Michael Pappas

Στο τρένο από Αθήνα προς Σέρρες. Έφυγε τα μεσάνυχτα και έφτασε Θεσσαλονίκη στις 6 το πρωί. Η πόλη είναι περικυκλωμένη από ομίχλη. Το τρένο θα σταματήσει εδώ για 1 ώρα, αποφασίζω να περπατήσω λίγο γύρω από τον σταθμό αλλά κάνει πολύ κρύο και ξαναγυρίζω στην ζεστασιά της θέσης μου.

Η διαδρομή από Θεσσαλονίκη προς Σέρρες περνάει μέσα από λιβάδεια και δάση, σε συνδυασμό με την ομίχλη, όλο το τοπίο μοιάζει με ταινία του Θ. Αγγελόπουλου. Μέχρι σήμερα αναρωτιέμαι πως δεν έβγαλα φωτογραφίες από εκείνα τα μέρη.

Το χωριό που θέλω να πάω είναι άλλα 12 χλμ από τις Σέρρες και θυμάμαι από την τελευταία φορά που ήμουν εκεί οτι υπάρχει ένα τοπικό λεωφορείο που περνάει κάπως συχνά και ενώνει την πόλη με τα διάφορα χωριά. Από την άλλη είναι χειμώνας και δεν ξέρω ισχύει αυτό αυτή την εποχή.

Αναστενάρια στο χωριό Αγία Ελένη - Ελλάδα. Κεντρική Μακεδονία. Agia Eleni. © Michael Pappas
Αναστενάρια στο χωριό Αγία Ελένη
Ελλάδα. Κεντρική Μακεδονία. Agia Eleni. © Michael Pappas

Αποφασίζω να περπατήσω για 1 χλμ μέχρι που φτάνω σε ένα βενζινάδικο όπου κάθησα να πιώ έναν καφέ και να φάω κάτι. Ρώτησα τις κοπέλες που δούλευαν εκεί αν ισχύει το δρομολόγιο του λεωφορείου. Δεν γνώριζαν αλλά ήταν αρκετά ευγενικές για να κάνουν κάποια τηλεφωνήματα για να με βοηθήσουν. Δεν βρήκαν κάποια πληροφορία. Ευτυχώς, ένας οδηγός που σταμάτησε για βενζίνη άκουσε την συζήτησή μας και προσφέρθηκε να με πάει αφού ο ίδιος πήγαινε σε ένα διπλανό χωριό. 

Αναστενάρια στο χωριό Αγία Ελένη - Ελλάδα. Κεντρική Μακεδονία. Agia Eleni. © Michael Pappas
Αναστενάρια στο χωριό Αγία Ελένη
Ελλάδα. Κεντρική Μακεδονία. Agia Eleni. © Michael Pappas

Φτάνοντας στο χωριό είναι όλα χιονισμένα.


Στο βενζινάδικο του χωριου βρίσκονται ντόπιοι. Πλησιάζω να τους πω ένα γειά. Αμέσως καταλαβαίνουν ότι έχω έρθει για τα Αναστενάρια. Με κερνούν τσίπουρο και με πειράζουν για το πού πάω χειμωνιάτικα.

Αναστενάρια στο χωριό Αγία Ελένη - Ελλάδα. Κεντρική Μακεδονία. Agia Eleni. © Michael Pappas
Αναστενάρια στο χωριό Αγία Ελένη
Ελλάδα. Κεντρική Μακεδονία. Agia Eleni. © Michael Pappas

Αναστενάρια στο χωριό Αγία Ελένη - Ελλάδα. Κεντρική Μακεδονία. Agia Eleni. © Michael Pappas
Αναστενάρια στο χωριό Αγία Ελένη
Ελλάδα. Κεντρική Μακεδονία. Agia Eleni. © Michael Pappas
Αναστενάρια στο χωριό Αγία Ελένη - Ελλάδα. Κεντρική Μακεδονία. Agia Eleni. © Michael Pappas
Αναστενάρια στο χωριό Αγία Ελένη
Ελλάδα. Κεντρική Μακεδονία. Agia Eleni. © Michael Pappas
Αναστενάρια στο χωριό Αγία Ελένη - Ελλάδα. Κεντρική Μακεδονία. Agia Eleni. © Michael Pappas
Αναστενάρια στο χωριό Αγία Ελένη
Ελλάδα. Κεντρική Μακεδονία. Agia Eleni. © Michael Pappas

Το έθιμο ξεκινάει νύχτα. Ξεκινούν από το κονάκι σε μία σειρά όλοι κάποιοι κρατούν λαμπάδες και προχωράμε μέσα στο χωριό. Ακολουθούν και μουσικοί, λύρα και νταούλι που παίζουν σε όλη την διαδρομή. Πάμε σε συγκεκριμένα σπίτια για να πάρουμε τις εικόνες. Τις εικόνες τις κρατούν στα σπίτια τους όλο τον χρόνο συγκεκριμένα άτομα και βγαίνουν δύο φορές από εκεί, τον Μάη και τον Φεβρουάριο που γίνονται τα Αναστενάρια.

Αναστενάρια στο χωριό Αγία Ελένη - Ελλάδα. Κεντρική Μακεδονία. Agia Eleni. © Michael Pappas
Αναστενάρια στο χωριό Αγία Ελένη
Ελλάδα. Κεντρική Μακεδονία. Agia Eleni. © Michael Pappas

Αναστενάρια στο χωριό Αγία Ελένη - Ελλάδα. Κεντρική Μακεδονία. Agia Eleni. © Michael Pappas
Αναστενάρια στο χωριό Αγία Ελένη
Ελλάδα. Κεντρική Μακεδονία. Agia Eleni. © Michael Pappas
Αναστενάρια στο χωριό Αγία Ελένη - Ελλάδα. Κεντρική Μακεδονία. Agia Eleni. © Michael Pappas
Αναστενάρια στο χωριό Αγία Ελένη
Ελλάδα. Κεντρική Μακεδονία. Agia Eleni. © Michael Pappas

Αναστενάρια στο χωριό Αγία Ελένη - Ελλάδα. Κεντρική Μακεδονία. Agia Eleni. © Michael Pappas
Αναστενάρια στο χωριό Αγία Ελένη
Ελλάδα. Κεντρική Μακεδονία. Agia Eleni. © Michael Pappas
Αναστενάρια στο χωριό Αγία Ελένη - Ελλάδα. Κεντρική Μακεδονία. Agia Eleni. © Michael Pappas
Αναστενάρια στο χωριό Αγία Ελένη
Ελλάδα. Κεντρική Μακεδονία. Agia Eleni. © Michael Pappas
Αναστενάρια στο χωριό Αγία Ελένη - Ελλάδα. Κεντρική Μακεδονία. Agia Eleni. © Michael Pappas
Αναστενάρια στο χωριό Αγία Ελένη
Ελλάδα. Κεντρική Μακεδονία. Agia Eleni. © Michael Pappas

Επιστρέφουμε στο κονάκι. Tο τζάκι είναι αναμμένο και τα κάρβουνα είναι ήδη έτοιμα, τα έχουν απλωμένα μπροστά από το τζάκι σε ένα άνοιγμα στο πάτωμα. Μοιάζει σαν μικρό χαλί από μακριά.

Αναστενάρια στο χωριό Αγία Ελένη - Ελλάδα. Κεντρική Μακεδονία. Agia Eleni. © Michael Pappas
Αναστενάρια στο χωριό Αγία Ελένη
Ελλάδα. Κεντρική Μακεδονία. Agia Eleni. © Michael Pappas
Αναστενάρια στο χωριό Αγία Ελένη - Ελλάδα. Κεντρική Μακεδονία. Agia Eleni. © Michael Pappas
Αναστενάρια στο χωριό Αγία Ελένη
Ελλάδα. Κεντρική Μακεδονία. Agia Eleni. © Michael Pappas

Οι μουσικοί ξεκινάν να παίζουν. Οι αναστενάρηδες ξεκινάν να χορεύουν για ώρα μέχρι να νιώσουν έτοιμοι για να πατήσουν τα κάρβουνα. Ο ένας μετά τον άλλον περνάει πάνω από τα κάρβουνα. Αυτό το κάνουν μέχρι να σβήσουν και το τελευταίο κάρβουνο. Αυτό κρατάει αρκετή ώρα. Κάποιοι κρατούν εικόνες στα χέρια τους, άλλοι κρατούν Λάβαρα και σημαντικά κειμήλια.

Αναστενάρια στο χωριό Αγία Ελένη - Ελλάδα. Κεντρική Μακεδονία. Agia Eleni. © Michael Pappas
Αναστενάρια στο χωριό Αγία Ελένη
Ελλάδα. Κεντρική Μακεδονία. Agia Eleni. © Michael Pappas

Αναστενάρια στο χωριό Αγία Ελένη - Ελλάδα. Κεντρική Μακεδονία. Agia Eleni. © Michael Pappas
Αναστενάρια στο χωριό Αγία Ελένη
Ελλάδα. Κεντρική Μακεδονία. Agia Eleni. © Michael Pappas
Αναστενάρια στο χωριό Αγία Ελένη - Ελλάδα. Κεντρική Μακεδονία. Agia Eleni. © Michael Pappas
Αναστενάρια στο χωριό Αγία Ελένη
Ελλάδα. Κεντρική Μακεδονία. Agia Eleni. © Michael Pappas
Αναστενάρια στο χωριό Αγία Ελένη - Ελλάδα. Κεντρική Μακεδονία. Agia Eleni. © Michael Pappas
Αναστενάρια στο χωριό Αγία Ελένη
Ελλάδα. Κεντρική Μακεδονία. Agia Eleni. © Michael Pappas

Σε κάποια πρόσωπα των αναστενάρηδων φαίνεται ο πόνος, κάποια άλλα είναι εντελώς ανέκφραστα. Φέτος έχει έρθει μία κοπέλα όπου θα πατήσει τα κάρβουνα για πρώτη φορά. Μετά από δύο επίπονες προσπάθειες σταμάτησε κλαίγοντας όχι γιατί πονούσε από τι είπε αλλά γιατί στεναχωρήθηκε πως δεν τη βοήθησε ο Άγιος Κωνσταντίνος και η Αγία Ελένη και δεν της έδωσαν την ευλογία δεν την έκαναν άξια να πατήσει τα κάρβουνα.

Αναστενάρια στο χωριό Αγία Ελένη - Ελλάδα. Κεντρική Μακεδονία. Agia Eleni. © Michael Pappas
Αναστενάρια στο χωριό Αγία Ελένη
Ελλάδα. Κεντρική Μακεδονία. Agia Eleni. © Michael Pappas

Αναστενάρια στο χωριό Αγία Ελένη - Ελλάδα. Κεντρική Μακεδονία. Agia Eleni. © Michael Pappas
Αναστενάρια στο χωριό Αγία Ελένη
Ελλάδα. Κεντρική Μακεδονία. Agia Eleni. © Michael Pappas

Η όλη διαδικασία είναι μέσα σε απόλυτη ησυχία μόνο η μονότονη μουσική ακούγεται αλλά όλο το κλίμα έχει πολύ ενέργεια και σε κάποια φάση πιάνω τον εαυτό μου να θέλω να χορέψω και εγώ. 

Τελειώνει το έθιμο και νιώθω ότι έχω παρακολουθήσει κάτι πολύ δυνατό αν και το έχω ξαναδεί τον περασμένο Μάη.

Έχει περάσει η ώρα, νύχτωσε, κάνει κρύο και έχει σταματήσει τα δρομολόγια τέτοια ώρα το αστικό που ενώνει την Αγία Ελένη με την πόλη των Σερρών. Είμαι στη μέση του δρόμου και σκέφτομαι τι να κάνω. Εκείνη την ώρα έρχεται ένας από τους ανθρώπους που γνώρισα στο βενζινάδικο το πρωί και μου λέει "που θα κοιμηθείς ρε τρελέ με το sleeping bag μέσα στα χιόνια; θα έρθεις σπίτι μου να σε φιλοξενήσω!"... ένιωσα ότι ο Θεός της φωτογραφίας με βοήθησε για άλλη μία φορά. Θα έχω ένα κρεβάτι για σήμερα, ένα σπίτι και ζεστό φαγητό. Καθίσαμε μαζί για φαγητό, ήπιαμε κρασί και ακούγαμε μουσική από ένα παλιό ραδιόφωνο. Κάποια στιγμή μετά από όλο το ταξίδι που έκανα και το να φωτογραφίζω όλη μέρα πήγα να κοιμηθώ.

Ξάπλωσα, σβήνω το φως και μέσα στο σκοτάδι έρχεται ο κύριος Κώστας να με σκεπάσει και να δει αν κρυώνω. Μετά από ώρα ακούω μέσα στον ύπνο μου φωνές. Ο Κώστας έχει συνεχίσει να πίνει, έχει βάλει στο τέρμα το ραδιόφωνο και μου φωνάζει να σηκωθώ πάνω να χορέψουμε και πως εδώ δεν σε έφερα να κοιμηθείς εδώ ήρθες για να κάνουμε παρέα. Εκείνη την ώρα σκέφτηκα ότι θα ήταν προτιμότερο να είχα βρει τρόπο να πάω στις Σέρρες να βρω δωμάτιο γιατί είχα ανάγκη από ξεκούραση. Σηκώθηκα μου έβαλε κρασί να πιω. Πίνωκαι χτυπάω παλαμάκια στο ζεϊμπέκικο που χορεύει 4 το πρωί.

Αναστενάρια στο χωριό Αγία Ελένη - Ελλάδα. Κεντρική Μακεδονία. Agia Eleni. © Michael Pappas
Αναστενάρια στο χωριό Αγία Ελένη
Ελλάδα. Κεντρική Μακεδονία. Agia Eleni. © Michael Pappas

Αναστενάρια στο χωριό Αγία Ελένη - Ελλάδα. Κεντρική Μακεδονία. Agia Eleni. © Michael Pappas
Αναστενάρια στο χωριό Αγία Ελένη
Ελλάδα. Κεντρική Μακεδονία. Agia Eleni. © Michael Pappas
Αναστενάρια στο χωριό Αγία Ελένη - Ελλάδα. Κεντρική Μακεδονία. Agia Eleni. © Michael Pappas
Αναστενάρια στο χωριό Αγία Ελένη
Ελλάδα. Κεντρική Μακεδονία. Agia Eleni. © Michael Pappas
Αναστενάρια στο χωριό Αγία Ελένη - Ελλάδα. Κεντρική Μακεδονία. Agia Eleni. © Michael Pappas
Αναστενάρια στο χωριό Αγία Ελένη
Ελλάδα. Κεντρική Μακεδονία. Agia Eleni. © Michael Pappas

Την άλλη μέρα το πρωί γίνεται μία λιτανεία μέσα στο χωριό. Παίρνουν οι αναστενάρηδες τις εικόνες στα χέρια έχουν συνοδεία μουσική και περνάνε από όλα τα σπίτια του χωριού. Οι άνθρωποι χαίρονται που πέρασε η εικόνα από το σπίτι τους και δίνουν δώρο στους αναστενάρηδες διάφορα τρόφιμα, ξηρούς καρπούς και γλυκά για κέρασμα.

Αναστενάρια στο χωριό Αγία Ελένη - Ελλάδα. Κεντρική Μακεδονία. Agia Eleni. © Michael Pappas
Αναστενάρια στο χωριό Αγία Ελένη
Ελλάδα. Κεντρική Μακεδονία. Agia Eleni. © Michael Pappas

Αναστενάρια στο χωριό Αγία Ελένη - Ελλάδα. Κεντρική Μακεδονία. Agia Eleni. © Michael Pappas
Αναστενάρια στο χωριό Αγία Ελένη
Ελλάδα. Κεντρική Μακεδονία. Agia Eleni. © Michael Pappas
Αναστενάρια στο χωριό Αγία Ελένη - Ελλάδα. Κεντρική Μακεδονία. Agia Eleni. © Michael Pappas
Αναστενάρια στο χωριό Αγία Ελένη
Ελλάδα. Κεντρική Μακεδονία. Agia Eleni. © Michael Pappas

Αναστενάρια στο χωριό Αγία Ελένη - Ελλάδα. Κεντρική Μακεδονία. Agia Eleni. © Michael Pappas
Αναστενάρια στο χωριό Αγία Ελένη
Ελλάδα. Κεντρική Μακεδονία. Agia Eleni. © Michael Pappas
Αναστενάρια στο χωριό Αγία Ελένη - Ελλάδα. Κεντρική Μακεδονία. Agia Eleni. © Michael Pappas
Αναστενάρια στο χωριό Αγία Ελένη
Ελλάδα. Κεντρική Μακεδονία. Agia Eleni. © Michael Pappas
Αναστενάρια στο χωριό Αγία Ελένη - Ελλάδα. Κεντρική Μακεδονία. Agia Eleni. © Michael Pappas
Αναστενάρια στο χωριό Αγία Ελένη
Ελλάδα. Κεντρική Μακεδονία. Agia Eleni. © Michael Pappas

Τα Αναστενάρια γίνονται δύο φορές το χρόνο. Το καλοκαιρινό γίνεται 21 Μαίου στη γιορτή του Αγίου Κωνσταντίνου και Ελένης στο οποίο έρχονται να το δουν απ όλο τον κόσμο. Είδα λεωφορεία από Κίνα, Γαλλία, Ρουμανία, Ρωσία. Το χειμωνιάτικο γίνεται Φεβρουάριο, δεν έχει καθόλου τουρίστες, ο καιρός είναι πιο ατμοσφαιρικός. Πρέπει να τα ζήσεις και τα δύο για να καταλάβεις την διαφορά. Εγώ προτιμώ το χειμωνιάτικο.

Πρέπει να σκεφτείς σε πιο απ τα δύο θα έρθεις γιατί θα βγάλεις διαφορετικό φωτογραφικό αποτέλεσμα.

Αναστενάρια στο χωριό Αγία Ελένη - Ελλάδα. Κεντρική Μακεδονία. Agia Eleni. © Michael Pappas
Αναστενάρια στο χωριό Αγία Ελένη
Ελλάδα. Κεντρική Μακεδονία. Agia Eleni. © Michael Pappas
#litany #music #icons #charcoals #instruments #musicians #lyre #percussion #thessaloniki #serres #fire #firewalking #anastenaria #eleni #village #custom #christmas #fog #train #snow

Τοποθεσία

Αναστενάρια στο χωριό Αγία Ελένη

220 Epar.Od. Ano Mitrousiou-Psichikou Ag. Eleni
Agia Eleni, Κεντρική Μακεδονία, Ελλάδα

Βρείτε που θα μείνετε

Συνεργαζόμαστε με το booking.com για να σας προσφέρουμε τα καλύτερα καταλύματα για το ταξίδι σας στη περιοχή Agia Eleni, από 16 Ιαν έως 20 Ιαν. Χρησιμοποιήστε το χάρτη για να βρείτε χώρους διαμονής σε κοντινή απόσταση από την εκδήλωση: Αναστενάρια στο χωριό Αγία Ελένη